Ważne rozmowy z dziećmi

W jaki sposób rozpocząć rozmowę na tak złożony temat jak bezpieczeństwo dzieci w trybie online? Czy mama i tata są w stanie nadążyć za dziećmi? W niniejszym artykule przedstawiamy łatwe sposoby rozpoczęcia ważnej rozmowy i prowadzenia dyskusji w rodzinie.
 

Czy warto rozmawiać?

Głównym problemem jest fakt, że większość z rodziców zaprzecza istnieniu zagrożeń w Internecie lub je ignoruje, a także nie przyjmuje do wiadomości, jak dzieci spędzają czas w Internecie. Większość z nas nie jest specjalistami w dziedzinie Internetu, a nasze możliwości techniczne mogą być mniejsze w porównaniu z dziećmi. Nie ma w tym nic złego. Nie trzeba przecież być ekspertem, aby ułatwić dzieciom bezpieczne korzystanie z sieci. Wystarczy rozmawiać z nimi o sposobie spędzania czasu w Internecie, wyjaśnić zasady obowiązujące w rodzinie oraz regularnie kontynuować takie dyskusje. Opowiedz dzieciom, w jaki sposób używasz sieci, i zapytaj o ich zwyczaje.

Nie ma się co oszukiwać — trudno jest wydobyć od dzieci szczere odpowiedzi na temat korzystania przez nie z Internetu. Aż 62 procent dzieci na świecie miało negatywne doświadczenia w sieci, ale niewiele z nich opowiada o tym rodzicom. O ile większość rodziców twierdzi, że rozmawia z potomkami o bezpieczeństwie internetowym, zazwyczaj jest to jednorazowa pogadanka składająca się z dwóch rad: „Ludzie w Internecie nie zawsze są tymi, za których się podają” oraz „Wystrzegajcie się obcych w sieci”. Nic dziwnego, że dzieci obawiają się, iż po przyznaniu się do błędu dostaną zakaz korzystania z komputera i Internetu oraz spotykania się ze znajomymi. Sądzą, że mama i tata nie mają pojęcia, na czym polega korzystanie z Internetu.

Na podstawie ogólnoświatowych badań firma Symantec ustaliła, że dzieci chcą, aby rodzice mieli większą wiedzę o Internecie. Są również chętne do rozmowy na temat korzystania z sieci. To dobra wiadomość.

Od czego zacząć?

Skoro już wiesz, że dzieci są skłonne do rozmowy, a Ty chcesz dowiedzieć się więcej o tym, co robią w Internecie, trzeba jakoś zacząć dyskusję. W jaki sposób nawiązać kontakt, aby dziecko było szczere? Jak uniknąć oceniania, zbyt mocnych reakcji i paniki po usłyszeniu nieoczekiwanych informacji? Jak przestrzegać zasad szczerej, niekonfrontacyjnej rozmowy, która jest wystarczająco produktywna, aby można ją było regularnie powtarzać w związku z nowymi zainteresowaniami, urządzeniami i działaniami?

Przedstawiamy koncepcję ważnej rozmowy. Dyskusję z dziećmi warto zacząć już teraz i kontynuować ją co roku. Działania dzieci w Internecie stale się zmieniają. Odwiedzają one różne witryny, wypróbowują nowe możliwości i rejestrują się w sieciach społecznościowych. Jeszcze niedawno modnym tematem była poczta e-mail. Obecnie na czasie są komunikatory wbudowane w sieci społecznościowe lub wiadomości tekstowe. Gdy dzieci stają się starsze, ich potrzeby związane z prywatnością stają się coraz większe, a jednocześnie rośnie skala zagrożeń w Internecie, zatem późniejsze rozpoczęcie rozmów może powodować problemy. Jednak zadaniem rodziców jest wyznaczanie granic, aby niebezpieczeństwa te nie zniszczyły reputacji lub przyszłości dzieci. Trzeba też wiedzieć, że granice prawdopodobnie będą od czasu do czasu przekraczane.

Pięć pytań, które trzeba zadać

Oto lista pięciu podstawowych pytań. Są one przeznaczone dla wszystkich dzieci, natomiast ich treść można dostosować do wieku. Postaraj się zapewnić dziecku odpowiednią swobodę (dosłownie i w przenośni) udzielenia odpowiedzi. Dobrym pomysłem jest rozmowa w samochodzie — z niewiadomego powodu wspólne patrzenie na drogę ułatwia szczerą dyskusję.

1. Co robią Twoi znajomi w Internecie?

To pytanie pozwala przenieść uwagę z dziecka na ogólne zwyczaje jego rówieśników. Jest to dobry sposób rozpoczęcia neutralnej, niezobowiązującej rozmowy. Oczekujesz od dziecka szczerej opinii, zatem musi ono mieć pewność, że nie zostanie ukarane za odpowiedzi. Zapewne usłyszysz informacje o takich działaniach, jak granie w gry, rozmowy internetowe, tworzenie sieci społecznościowych, a nawet odrabianie pracy domowej lub zbieranie materiałów.

2. Jakie są najfajniejsze lub najnowsze witryny?

Zapytaj dziecko, dlaczego te witryny są „fajne”. Możesz także dowiedzieć się, które witryny przestały być popularne i dlaczego tak się stało.

3. Czy możesz pokazać mi swoje ulubione witryny?

Tak — poświęć 20 minut swojego cennego czasu, aby obejrzeć pingwiny zjeżdżające ze śniegowej góry lub przerażający awatar wymachujący mieczem. Zapytaj dziecko o używane ustawienia zabezpieczeń lub prywatności (odpowiednie obszary witryny znajdują się w górnej i dolnej części ekranu). Możesz też utworzyć własne konto w danej witrynie, ale koniecznie poinformuj o tym swojego potomka. Zapytaj dziecko, w jaki sposób korzysta z witryny i dlaczego uważa ją za ulubioną.

4. Co wiesz o prześladowaniu w Internecie?

Być może dziecko nie zna takiego określenia, ale z pewnością kojarzy ten sposób postępowania i związane z nim odczucia. Porozmawiaj z nim o historiach z prasy lub telewizji dotyczących niewłaściwych wiadomości e-mail, krępujących zdjęć oraz informacji osobistych udostępnionych lub wysłanych rówieśnikom bez zgody dziecka. Zapytaj o fałszywe wpisy w witrynach społecznościowych lub okrutne kwizy internetowe dotyczące kolegi albo koleżanki z klasy. Dowiedz się, czy dziecko słyszało o takich działaniach. Upewnij się, że dziecko ma świadomość, iż prześladowanie w Internecie to powszechne zjawisko, a jeśli się z nim jeszcze nie zetknęło, jest to tylko kwestią czasu. Powiedz dziecku, jak się zachowywać, aby nie paść ofiarą prześladowania (nie reagować, zapisać wiadomości, zablokować komunikację i zgłosić sytuację rodzicom lub innej osobie dorosłej).

5. Czy podczas korzystania z Internetu pewne treści wydały Ci się dziwne lub spowodowały dyskomfort?

To pytanie umożliwia rozmowę o prześladowaniu w Internecie, przypadkowo znalezionych witrynach pornograficznych lub rasistowskich, a nawet o znalezionych dziwnych informacjach na temat znajomego lub sąsiada. Celem tego pytania jest upewnienie się, że dziecko wie, że zawsze może przyjść do Ciebie i nie zostanie ukarane za niewłaściwe zdarzenia w Internecie. Aktywne korzystanie z sieci sprawia, że takie sytuacje są praktycznie nieuniknione. Upewnij się, że dziecko czuje, iż może otrzymać od Ciebie pomoc bez zbyt emocjonalnych reakcji.

Dodatkowe pytania dla rodzin ze starszymi dziećmi

    Czy na pewno znasz wszystkich na swojej liście znajomych?
    Czy otrzymujesz czasem wiadomości od nieznajomych? Jak postępujesz w takich sytuacjach?
    Czy znasz kogoś, kto poznał w prawdziwym świecie osobę, z którą nawiązał kontakt w Internecie?
    Czy Twoi znajomi są dla siebie niemili podczas rozmów w Internecie lub przez telefon? Co mówią? Czy ktoś był niemiły dla Ciebie? Czy powiedziałbyś/powiedziałabyś mi, gdyby tak się stało?
    Czasami dzieci robią sobie nagie lub erotyczne zdjęcia i wysyłają je do innych osób. Czy taka sytuacja miała miejsce w Twojej szkole?

Marian Merritt,
źródło: dzięki uprzejmości firmy Symantec, producenta oprogramowania Norton

Warto zobaczyć

 

Kontakt

FEZiP
ul. Konarskiego 6/4
61-114 Poznań

Fundacja w internecie

ShareThis Copy and Paste