Rozmowy o prześladowaniach internetowych

Technologia otwiera przed nami możliwości, które nie były dostępne nawet jeszcze niecałą dekadę temu. Moje dzieci śmieją się, gdy słyszą, jak zaczynam opowiadać z nostalgią o czasach, w których zatrzymywaliśmy się przy drodze, żeby skorzystać z budki telefonicznej, lub dzwoniliśmy do kogoś po wskazówki, którędy jechać („Co? Nie było telefonów komórkowych? Nie było nawigacji GPS?”). Dzisiaj, dzięki różnym technologiom, można łatwo porozmawiać z kimś niezależnie od tego, czy ta osoba znajduje się w pokoju obok, czy w innym kraju. Działa to szybko i niesamowicie.
 

Te wszystkie osiągnięcia mają też jednak drugą stronę — ta sama technologia umożliwia ludziom czynienie zła.

Definicja prześladowania internetowego

Prześladowanie internetowe to prostu prześladowanie w sieci. Definiuje się je jako korzystanie z technologii, zwłaszcza z Internetu, w celu nękania kogoś. Do typowych elementów należą fałszywe oskarżenia, monitorowanie, groźby, kradzież tożsamości oraz niszczenie danych lub manipulowanie nimi. Prześladowanie internetowe obejmuje też wykorzystywanie nieletnich — seksualne i nie tylko.

Nękanie może przyjmować różne formy. Są to jednak zawsze działania niepożądane, często obcesowe i zwykle nielegalne. Prześladowcy używają poczty elektronicznej, wiadomości komunikatorów internetowych oraz innych urządzeń komunikacyjnych, niezależnie od tego, czy ich działania przybierają formę molestowania seksualnego, nieodpowiedniego kontaktu, czy po prostu irytującego przyglądania się codziennemu życiu i rodzinie.

Dzieci używają określenia „prześladować”, gdy opisują obserwowanie czyichś działań w sieci społecznościowej. Moje własne dzieci oskarżają mnie o prześladowanie, ponieważ przyglądam się ich cyfrowemu życiu. Jest ważnym, aby nie umniejszać powagi przestępstwa, jakim jest prześladowanie internetowe, przez niepoprawne używanie tego pojęcia. W niedawno wyemitowanej reklamie telewizyjnej dużego operatora telekomunikacyjnego przedstawiono młodą kobietę podglądającą podobającego się jej mężczyznę przez okno jego sypialni i jednocześnie monitorującą jego działania w sieci na swoim telefonie komórkowym. Chociaż ma to być humorystyczna reklama, to niezwykle niepokojące, gdy w rzeczywistości dochodzi do prześladowania.

Co ciekawe, ta sama reklama wskazuje ważny fakt dotyczący prześladowań internetowych — ich sprawcami są często nie obcy, ale ludzie, których znamy. Może to być były partner, dawny przyjaciel lub po prostu ktoś, kto chce zirytować Ciebie i Twoją rodzinę.

Szkodliwość prześladowania internetowego

Prześladowanie internetowe może być przerażające. Może niszczyć przyjaźnie, kredyty, kariery, samoocenę i pewność siebie. W końcu może doprowadzić ofiarę to znacznie większego fizycznego niebezpieczeństwa, gdy zostanie połączone z prześladowaniem poza siecią. Tak, mówimy tu o poważnych sprawach. Często ofiarami prześladowania internetowego są ofiary przemocy w rodzinie. Tak samo jak inni, muszą mieć świadomość, że dzięki technologii prześladowanie internetowe może być łatwe. Oprogramowanie typu „spyware” umożliwia monitorowanie wszystkiego, co się dzieje w komputerze lub telefonie komórkowym, zapewniając prześladowcom niezwykłą władzę i informacje.

Wskazówki dotyczące ochrony przed prześladowaniem

Oto kilka ważnych wskazówek ułatwiających zapobieganie prześladowaniu internetowemu, niezależnie od tego, czy jest skierowane przeciw Tobie, Twojemu komputerowi, czy Twojej rodzinie:

    Należy zachować czujność w sprawie fizycznego dostępu do komputera i innych urządzeń z dostępem do sieci WWW. Prześladowcy internetowi monitorują działania swoich ofiar przy użyciu oprogramowania i urządzeń (czasem podłączanych z tyłu komputera bez wiedzy użytkownika).
    Należy pamiętać o wylogowywaniu się z programów komputerowych przed odejściem od komputera i używaniu wygaszacza ekranu chronionego hasłem. To samo dotyczy haseł na telefonach komórkowych. Dzieci i partnerzy powinni rozwinąć takie same dobre nawyki.
    Należy koniecznie przestrzegać dobrych praktyk zarządzania hasłami i zabezpieczeniami. Nigdy nie należy udostępniać swoich haseł innym. Należy też koniecznie często zmieniać swoje hasła! To bardzo ważne.
    Od czasu do czasu należy wyszukać w sieci swoje imię i nazwisko oraz imiona członków rodziny, aby zobaczyć, jakie informacje są dostępne w sieci o Tobie i Twoich dzieciach. Nie należy mieć oporów, aby przeszukać witryny sieci społecznościowych (także znajomych i współpracowników) i usunąć wszelkie prywatne lub nieodpowiednie informacje.
    Należy usunąć lub ustawić jako prywatne wszystkie sieciowe kalendarze i plany podróży zawierające informacje o planowanych wydarzeniach — nawet w swojej sieci społecznościowej. Dzięki nim prześladowca mógłby się dowiedzieć, gdzie i kiedy planujesz być.
    Należy użyć ustawień prywatności na wszystkich swoich kontach w sieci, aby ograniczyć udostępnianie informacji osobom spoza zaufanego kręgu znajomych. Można ich użyć do ukrycia swojego profilu przed ludźmi wyszukującymi Twoje nazwisko. Można też ukryć swoje wiadomości i zdjęcia.
    W przypadku podejrzenia, że ktoś używa oprogramowania typu „spyware” do śledzenia działań wykonywanych na komputerze, i poczucia braku bezpieczeństwa, należy szukać pomocy tylko przy użyciu publicznych komputerów i telefonów. W przeciwnym razie prześladowca dowie się o próbach uzyskania pomocy, przez co może stać się bardziej niebezpieczny.
    Jak zawsze należy używać dobrego, aktualnego oprogramowania zabezpieczającego, aby uniemożliwić zainstalowanie na komputerze programów typu „spyware” w wyniku ataku typu „phishing” lub przy użyciu zainfekowanej strony WWW. Należy sprawdzić sklep z aplikacjami dla urządzeń przenośnych, aby zobaczyć, jakie oprogramowanie zabezpieczające jest dostępne. Można też odwiedzić stronę Norton Mobile, aby sprawdzić, jakie programy są dostępne dla platformy określonego urządzenia. Oprogramowanie zabezpieczające może wykryć programy typu „spyware” na urządzeniu i zmniejszyć szanse prześladowania.

Nauka dzieci

Można brzmieć jak zepsuta płyta, ale należy wciąż powtarzać dzieciom, aby nigdy nie podawały w sieci żadnych informacji prywatnych na swój temat, niezależnie od tego, jak bezpieczne może to ich zdaniem być. Należy im mówić, aby nigdy nie podawały swojego prawdziwego imienia i nazwiska, szkoły, adresu, a nawet miejscowości, w której mieszkają. Numery telefonów nie powinny być udostępniane w sieci, a jeśli w jakikolwiek sposób skontaktuje się z nimi obcy, powinny o tym od razu powiedzieć. Należy zachęcać dzieci do mówienia o tym, czy są prześladowanie w Internecie. Rodzice powinni zgłaszać przypadki prześladowania internetowego nauczycielom lub dyrekcji szkoły, a jeśli sprawa wygląda poważnie — także policji.

Zgłaszanie

W przypadku prześladowania internetowego należy pamiętać o zachowaniu kopii wiadomości lub obrazu z sieci, które mogłyby posłużyć jako dowód. Trzeba pokazać dzieciom, jak używać klawisza zrzutu ekranu lub innych funkcji do zapisywania zrzutów.

Co najważniejsze — nie należy bać się zgłaszać przypadków prześladowania internetowego policji. Wiele komend policji ma jednostki do zwalczania cyberprzestępczości, a prześladowanie internetowe jest przestępstwem.

 

Marian Merritt,
źródło: dzięki uprzejmości firmy Symantec, producenta oprogramowania Norton

Warto zobaczyć

 

Kontakt

FEZiP
ul. Konarskiego 6/4
61-114 Poznań

Fundacja w internecie

ShareThis Copy and Paste