Dziesięć wskazówek dotyczących zapewniania dzieciom bezpieczeństwa w Internecie

Zapewnienie dzieciom ochrony w Internecie to wyzwanie, któremu z dnia na dzień coraz trudniej sprostać. Jeszcze parę lat temu rodzice obawiali się przede wszystkim kontaktów swoich pociech z nieznajomymi oraz pedofilów działających w sieci. Ostatnie wyniki badań Centrum Berkmana przy Uniwersytecie Harvard Centrum Berkmana pokazały, że zagrożenie ze strony pedofilów spadło do znacznie niższej kategorii, ale w Internecie wciąż jest mnóstwo zagrożeń, których istnienie musimy uświadamiać dzieciom. Zagrożenia te można podzielić na trzy kategorie.

 

Przestępczość internetowa

Pierwsza kategoria to przestępczość internetowa, czyli zagrożenia ze strony osobników pragnących uzyskać korzyści finansowe. Wirusy komputerowe, konie trojańskie, ataki przy użyciu wiadomości typu „phishing”, niepożądane wiadomości e-mail (spam) — w tych czy innych formach przestępczość internetowa z roku na rok wzrasta i zmienia swoje oblicze. To bardzo ważne, by rodzice umieli sobie radzić z tymi zróżnicowanymi zagrożeniami. Niechęć do działań w tym kierunku jest naturalna, zwłaszcza gdy nie znamy się na rozwiązaniach technicznych lub nie wiemy, gdzie szukać pomocy. Na szczęście istnieje kilka kroków, które można podjąć, aby trzymać przestępstwa internetowe we wszystkich jego przejawach z dala od swojego komputera, swojej sieci domowej i danych swojej rodziny. Warto więc stosować się do poniższych wskazówek i przekazać je dzieciom.

1. Należy stosować pakiet zabezpieczeń internetowych, na przykład Norton 360 lub Norton Internet Security, na wszystkich swoich komputerach. Zwykły program antywirusowy nie zapewnia odpowiedniej ochrony. Potrzeba w pełni funkcjonalnej zapory, ochrony przed programami typu spyware i wszelkich innych zabezpieczeń, jakie zapewnia pakiet.

2. Należy dbać o bezpieczeństwo sieci domowej, stosując odpowiednie ustawienia haseł i zabezpieczeń.

3. Należy unikać klikania łączy, odpowiadania na reklamy i otwierania wiadomości e-mail przychodzących od nieznajomych osób lub podejrzanie wyglądających. Wystarczy poświęcić dodatkową chwilę i zadzwonić do znajomego („Przysłałeś mi takie łącze do kliknięcia?”), wpisać adres URL banku lub inny sposób wykazać się mądrością życiową i nie wpaść w socjotechniczną pułapkę.

4. Należy stosować dobre hasła (unikatowe i złożone) na wszystkich kontach i urządzeniach. Dwa najważniejsze hasła to hasło konta w witrynie społeczności internetowej i hasło konta e-mail. Jeśli haker przejmie konto w witrynie społeczności internetowej, może wysyłać fałszywe wiadomości do znajomych użytkownika. Jeśli zaś uzyska dostęp do poczty e-mail, może zresetować hasła na wszystkich innych kontach użytkownika, korzystając z powszechnie dostępnego łącza „Nie pamiętasz hasła?”.

5. Należy rozmawiać z dziećmi o tym, jak się ustrzec przed przestępstwami internetowymi. Dzieci muszą być nie mniej uważne niż rodzice. Ważne też, aby wiedziały, że mogą z rodzicami porozmawiać, gdy popełnią błąd w Internecie, na przykład zastosują się do instrukcji podanych w ramach ataku typu „scamware” i pobiorą do komputera niebezpieczne pliki. Wiele dzieci wystarczająco dobrze się zna na komputerach, aby wiedzieć, kiedy pobrały wirusa, ale niewiele z nich czuje się tak pewnie, by przyznać się do błędu przed rodzicami.

Wirtualne prześladowanie

Druga kategoria to zagrożenia, z którymi dziecko może się spotkać ze strony znanych sobie osób. Chodzi tutaj zwykle o wirtualne prześladowanie — najczęstsze zagrożenie, z jakim mają styczność nasze dzieci. Dane statystyczne są różne, ale co najmniej 20 procent dzieci otrzymuje wiadomości noszące znamiona molestowania, groźby lub obrazy. Docierają one do nich za pośrednictwem witryn społeczności internetowych, poczty e-mail, komunikatorów internetowych, filmów wideo i przekazów tekstowych.

Co ciekawe, wirtualne prześladowanie — w odróżnieniu od swojego nieinternetowego odpowiednika — umożliwia niemal natychmiastowe odwrócenie ról. Ofiara może stać się prześladowcą przez zwykłe zareagowanie na podłą wiadomość e-mail innym atakiem słownym.

6. Należy radzić dzieciom, aby nigdy nie podawały swoich haseł innym osobom, nawet bardzo zaprzyjaźnionym. Jeśli dziecko już to zrobiło, powinno zmienić hasło.

7. Należy uczyć dzieci wylogowywania się z komputera po zakończeniu pracy, nawet w domu. Uniemożliwi to koleżankom i kolegom, a także rodzeństwu, publikowanie wypowiedzi lub wysyłanie wiadomości e-mail z ich konta — nawet jeśli ma to być tylko niewinny żarcik.

Należy nauczyć swoje dziecko, że jeśli padnie ofiarą wirtualnego prześladowania, nie powinno na nie reagować, lecz zachować kopie wszystkich wiadomości i zgłosić sprawę w szkole bądź danej witrynie internetowej. Jeśli wiadomości zawierają groźby, należy je zgłosić policji. W przypadku zgłoszenia przypadku wirtualnego prześladowania szkole należy koniecznie osobiście czuwać nad sprawą i poprosić o pisemny plan działań, jakie szkoła podejmie w przypadku danego problemu. W wielu państwach istnieją zapisy prawne przeciwko tej formie przemocy, a szkoły mają obowiązek zająć się problemem, gdy zostaną o nim powiadomione.

Reputacja w Internecie

Trzecią kategorię tworzą zagrożenia ze strony nas samych. Mogą one przybierać różne formy i polegać na przykład na wysyłaniu materiałów o zabarwieniu erotycznym (wysyłanie treści seksualnych w postaci zdjęć, filmów wideo lub wiadomości tekstowych), upublicznianiu informacji lub zdjęć natury prywatnej, krępującej bądź kontrowersyjnej, a nawet zaniechaniu skonfigurowania ustawień prywatności.

Treści o zabarwieniu erotycznym zdecydowanie są tym, czego nie chcemy dla naszych niepełnoletnich dzieci. Przepisy prawne dotyczące pornografii dziecięcej i innych procederów wymagają od nauczycieli, rodziców i organów ścigania, aby w razie uzyskania informacji o przypadkach przesyłania wiadomości tego rodzaju podejmowali stosowne działania. Dzieci mogą udostępniać takie zdjęcia w zaufaniu, ale aż nazbyt często odbiorcy z różnych powodów przekazują je innym. Może znajomość się skończyła, może wygrała chęć pochwalenia się, a może ot, tak po prostu, zostało rozesłane zdjęcie zauważone w czyimś telefonie. (To kolejny powód, żeby skonfigurować hasła we wszystkich swoich urządzeniach!)

Zachowanie prywatności w Internecie jest dla wielu coraz większym problemem. Wszyscy musimy stosować środki ochrony swoich danych osobistych, tj. zabezpieczyć swoje konta w Internecie, ograniczyć ilość informacji udostępnianych na forach publicznych oraz wypisać się z nieużywanych lub niepożądanych usług internetowych. Życie każdego z nas jest publicznie dokumentowane w tak dużym stopniu, że staje się to coraz bardziej krępujące. Wystarczy wyszukać w Internecie informacje na swój temat. Pojawią się na przykład wyniki uzyskane w ostatnim biegu ulicznym, informacje o hipotece domu oraz szereg zdjęć z witryny społeczności internetowej. Informacje prywatne mogą być wykorzystywane na wiele denerwujących i szkodliwych sposobów. Dlatego warto przywiązywać coraz większą wagę do kwestii prywatności. Warto też przekazywać dzieciom dobre rady oraz wyrabiać u nich dobre nawyki.

8. Należy stosować ustawienia zabezpieczeń i prywatności w witrynach społeczności internetowych i na wszelkich innych kontach, aby ograniczyć innym dostęp do naszych wpisów na forach.

9. Należy pogłębić swoją wiedzę na temat ustawień kontroli rodzicielskiej w telefonach, konsolach do gier, tabletach i wszystkich komputerach. Rewelacyjnym narzędziem jest bezpłatny program Norton Online Family, przeznaczony na komputery PC i Mac.

10. Należy regularnie rozmawiać z dziećmi o tym, jak powinny korzystać ze zdobyczy technologii. Warto określać reguły, wyznaczać granice i udostępniać dzieciom komputer stojący w miejscu widocznym dla rodziców. Należy się dowiedzieć, jak powinna wyglądać rozmowa na ten temat, i wracać do niej co roku oraz za każdym razem, gdy w domu pojawia się nowa technologia.

Marian Merritt,
źródło: dzięki uprzejmości firmy Symantec, producenta oprogramowania Norton

Warto zobaczyć

 

Kontakt

FEZiP
ul. Konarskiego 6/4
61-114 Poznań

Fundacja w internecie

ShareThis Copy and Paste